Erzurum Gazetesi Arşiv

TARİHİ KALE, YIKILMAKTAN KURTARILIYOR Erzurum Büyükşehir Belediyesi Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında başlattığı çalışmalar devam ederken, kale etrafındaki söküm çalışmalarının ise tamamlanmak üzere olduğu belirtildi. Başkan Küçükler, “Buradaki çalışma bir iki ay içerisinde tamamlanmış olacak ve büyük bir tarihi varlığımız daha gün yüzüne çıkacak” dedi. Büyükşehir Belediyesi tarafından kale etrafından iki yıl önce başlatılan çalışmalarda toplam 24 ev ve işyeri söküldü. Titizlikle yürütülen çalışmalarda önce surları ortaya çıkarıldı. Kalenin tamamen ortaya çıkarılmasını amaçlayan çalışmalarda üç evin kamulaştırılmasının tamamlanmaya çalışıldığı ifade edildi. Büyükşehir Belediyesi’nin kale surlarını ortaya çıkarmasından sonra yenileme çalışmalarına başlandığını ifade eden Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Küçükler, çalışmaların bir iki ay içerisinde tamamlanmış olacağını vurguladı. Başkan şunları söyledi: “ Yaptığımız çalışmalarda şehri çevreleyen dış kale surlarını gün yüzüne çıkardık. Bu bölgede yapılan çalışmalarda toplam 24 ev ve iş yerinin kamulaştırılması yapıldı. Şu an kamulaştırma çalışması yapacağımız 3 ev kaldı. Buradaki çalışmamız bir iki ay içerisinde tamamlanacak ve büyük bir tarihi varlığımız gün yüzüne çıkmış olacak. “ ERZURUM KALESİ Erzurum Kalesi bulunduğu tepenin üzerinde bir iç kale ile, bunu çevreleyen dış kaleden meydana gelmiştir. Bugün iç kale sağlam kalmış olmasına rağmen, şehri çevreleyen dış kale surlarından hiç bir eser kalmamıştır. Surların dört kapı ile dışa açıldıkları, bugün yerlerinde bulunmayan bu kapıların Tebriz Kapı, Erzincan Kapı, Gürcü Kapı ve Harput Kapısı adlarını taşıdıkları bilinmektedir. Günümüze ulaşan iç kalenin duvar kalınlıkları 2-2,5 m. arasında değişmekte olup, halen sekiz burcu ayakta durmaktadır. TEPSİ MİNARE (SAAT KULESİ): Erzurum Kalesi’nin içinde bulunan Tepsi Minare’ye Saat Kulesi de denilmektedir. Yer yer tahrip olan şerefe gövdesindeki kitabesine göre Saltuklu Emirlerinden Muzaffer Gazi bin Ebü’l Kasım tarafından 12. yüzyılın ilk yarısında yaptırılmıştır. Minare, sur duvarları hizasına kadar renkli kesme taşlarla örülü kaide üzerinde, tuğla örülü gövdeye sahiptir. Silindirik gövde, aşağıdan yukarıya doğru daralarak yükselir. Şerefeden yukarısı yıkılmıştır. Bu bölüm 1841 ve 1880 yıllarında Avrupaî tarzda ahşap malzeme ile yenilenmiş ve içine saat yerleştirilmiştir. Tepsi Minare, Karahanlı ve Büyük Selçuklu döneminde inşâ edilen minarelerin geleneğini Anadolu’da sürdüren en eski minarelerden biridir. Kule, Kale Mescidi’nin minaresi, aynı zamanda gözetleme kulesi olarak da kullanılmıştır. KALE MESCİDİ: İç Kale içerisinde kalenin güney sur duvarlarına bitişik yerdedir. Dikdörtgen planlı mescidin iç düzenlemesi mihraba paralel iki sahındır. Girişte çapraz tonoz, mihrap önünde ise mukarnaslı kasnaklara oturan kubbe ile örtülüdür. Her iki örtünün doğu ve batısı beşik tonozlarla genişletilmiştir. Mihrabı, yarı dairesel planlı burcun içerisine yerleştirilmiş, yalın bir bezemeye sahiptir. Düzgün kesme taşla inşâ edilen mescidin kubbeli bölümü dıştan yüksek kasnaklı ve külâhlı bir örtüyle kapatılmıştır. 12.yüzyılın ilk yarısında Saltuklular tarafından yaptırılmıştır.