Türkolog Alyılmaz'danTürk Kültürü'ne armağan

Türkolog Alyılmaz'danTürk Kültürü'ne armağan Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Üyesi Dr. Cengiz Alyılmaz, “(Kök)türk Harfli Yazıtların İzinde” adını verdiği eser, tarihi kitabelerle ilgilenen bilim adamları için adeta kaynak oldu. Erzurumlu Akademisyen Alyılmaz’ın, Türk yurtlarına yönelik olarak yaptığı geziler ve araştırmalar sonucunda kitap haline dönüştürdüğü çalışma, Türk kültürüne verilmiş önemli bir hizmet olarak değerlendiriliyor. ÜÇ ÖNEMLİ KİTABE TANITILIYOR Orhun Yazıtları’nın Göktürk İmparatorluğu'nun ünlü hükümdarı Bilge Kağan devrinden kalma altı adet yazılı dikilitaşa ait önemli bilgilerin bulunduğu kitapta, Moğolistan'ın kuzeyinde, Baykal gölününü güneyinde, kitabelere ait önemli çözümlere yer veriliyor. Dr. Alyılmaz, “Bu yazıtlardan Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları, Koçho Tsaydam bölgesindeki Orhun Irmağı civarında; Bilge Tonyukuk yazıtları ise, Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarından yaklaşık 360 km uzakta, Tola Irmağı'nın yukarı yatağındaki Bayn Tsokto (Bayn Çokto) bölgesindedir. Bilge Tonyukuk yazıtlarının, (Orhun Irmağı civarında olmamasına rağmen), Orhun yazıtlarıyla birlikte düşünülmesi, anılması Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları ile aynı döneme ait olması ve aynı konuları içermesindendir. Yazıtlar Türk dili, tarihi, edebiyatı, sanatı, töresi hakkında önemli bilgiler vermektedirler. Türk ve Türkçe adı, ilk kez Doğu Göktürkler dönemine ait bu yazıtlarda geçmektedir.” diye konuştu. ORTAASYA’DAN ERZURUM’A TÜRK YAZITLARI Kitabelerden üçünün çok önemli olduğunu aktaran Alyılmaz, “İki taştan oluşan Tonyukuk 716, Köl Tigin (Kültigin) 732, Bilge Kağan 735 yılında dikilmiştir. Köl Tigin yazıtı, Bilge Kağan'ın ağzından yazılmıştır. Kültigin, Bilge Kağan'ın kardeşi, buyrukçu ihtiyar Tonyukuk ise veziridir. Anıtların olduğu yerde yalnızca dikilitaşlar değil, yüzlerce heykel, balbal, şehir harabeleri, taş yollar, su kanalları, koç ve kaplumbağa heykelleri, sunak taşları bulunmuştur.” şeklinde konuştu. Kitabında yazıtlara dair akıllara gelen her türlü sorunun cevabını bulacağını vurgulayan Alyılmaz, “Kitabelerle ilgili olarak böyle bir çalışmanın Erzurum’da yapılmış olması, hem şahsım, hem de mensubu olduğum üniversitem adına gurur vericidir.” dedi.