Deprem araştırmalarında bilimsel iş birliği

 Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’ın katılımıyla Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinde gerçekleştirilen Ebu Sehl Numan Efendi Uygulama ve Araştırma Merkezi Açılış Programı kapsamında, deprem araştırmaları ve afet odaklı bilimsel çalışmalar açısından önemli bir iş birliğine imza atıldı.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Deprem Teknolojileri Enstitüsü (EBYÜ-DTE) ile Atatürk Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi (ATA-DAM) arasında "Sismik İstasyon Verilerinin Gerçek Zamanlı Paylaşımı" protokolü imzalanarak yürürlüğe girdi. YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’ın öncülüğünde gerçekleştirilen imza töreninde, protokol Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu ile Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Akın Levent tarafından imza altına alındı.
Kuzeydoğu Anadolunun Sismik Gözlem Kapasitesi Güçlenecek
İmzalanan protokol kapsamında, iki üniversitenin akademik amaçlarla işlettiği sismik istasyonlardan elde edilen ivme ve hız tabanlı yer hareketi kayıtları gerçek zamanlı olarak karşılıklı paylaşılacak. Böylece Erzurum, Erzincan, Ağrı, Kars ve Ardahan illerini kapsayan geniş bir coğrafyada faaliyet gösteren ATA-DAM istasyonları ile Erzincan genelinde konuşlandırılan EBYÜ-DTE istasyonları ortak bir veri ağı altında buluşacak.
Bu iş birliği sayesinde Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinin yüksek deprem riski taşıyan alanları daha etkin biçimde izlenebilecek; deprem hareketlerinin değerlendirilmesi, yer hareketlerinin analiz edilmesi ve afet risklerinin azaltılmasına yönelik bilimsel çalışmalar daha güçlü bir veri altyapısıyla desteklenecek. Protokol kapsamında paylaşılacak sismik veriler uluslararası standartlara uygun formatlarda aktarılacak, veriler hem ham hem de işlenmiş biçimde araştırmacıların kullanımına sunulacak. Ayrıca oluşturulacak web tabanlı veri paylaşım sistemi sayesinde kamu kurumları, üniversiteler ve mühendislik alanında faaliyet gösteren kuruluşlar deprem temelli verilere erişim sağlayabilecek.
Bilimsel İş Birliğinden Toplumsal Faydaya
Söz konusu iş birliği yalnızca akademik veri paylaşımını değil; mühendislik uygulamalarından afet yönetimine, bilimsel araştırmalardan teknoloji geliştirme faaliyetlerine kadar geniş bir alanda ortak çalışma kültürünün geliştirilmesini de hedefliyor. Ortak veri bankası aracılığıyla elde edilecek bilgiler, deprem güvenliği çalışmalarına katkı sunarken bölgesel ve ulusal ölçekte afetlere karşı hazırlık kapasitesinin artırılmasına da destek olacak. Özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Doğu Anadolu Fay Hattının etkilediği bölgelerde yürütülecek araştırmaların daha kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasına imkân sağlayacak olan protokol, üniversiteler arası bilgi paylaşımının ve bilimsel dayanışmanın önemli bir örneği olarak değerlendiriliyor.
YÖK Başkanı Özvar: "Üniversitelerimizin Bilimsel İş Birlikleri Ülkemizin Geleceğine Katkı Sunuyor"
Program kapsamında değerlendirmelerde bulunan YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, üniversiteler arasında geliştirilen ortak araştırma kültürünün yükseköğretim sisteminin temel hedefleri arasında yer aldığını belirterek, bilimsel verinin paylaşılmasına dayalı bu tür iş birliklerinin Türkiye’nin afetlere karşı hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesine önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
Özvar, araştırma üniversiteleri ve bölgesel kalkınma odaklı yükseköğretim kurumlarının ortak projeler geliştirmesinin, ülkenin bilimsel üretim gücünü artıracağını ve toplumsal faydaya dönüşen çalışmaların önünü açacağını vurguladı.
Rektör Hacımüftüoğlu: "Deprem Bilimi Alanında Güçlerimizi Birleştiriyoruz"
İmzalanan protokole ilişkin değerlendirmelerde bulunan Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, deprem gerçeğinin bilimsel yöntemlerle takip edilmesinin ve elde edilen verilerin etkin şekilde değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını belirtti. Hacımüftüoğlu, şunları kaydetti: "Türkiye’nin en aktif sismik kuşaklarından birinin merkezinde yer alan üniversiteler olarak deprem tehlikesinin bilimsel bir titizlikle izlenmesi konusunda önemli sorumluluklarımız bulunuyor. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ile hayata geçirdiğimiz bu protokol sayesinde iki kurumun yıllara dayanan bilgi birikimi, teknik altyapısı ve araştırma kapasitesi ortak bir zeminde buluşmuş olacak. Elde edilen veriler yalnızca akademik araştırmalara değil, mühendislik uygulamalarına, afet risklerinin azaltılmasına ve toplumun güvenliğine de katkı sağlayacaktır."
Bölge Üniversiteleri Araştırma, Geliştirme ve İş Birliği Projesi (BÖGEP) kapsamında üniversiteler arası iş birliklerine büyük önem verdiklerini ifade eden Hacımüftüoğlu, deprem bilimi alanında gerçekleştirilen bu protokolün bölgesel dayanışmanın ve ortak bilim üretiminin güçlü bir örneğini oluşturduğunu söyledi.
Rektör Levent: "Deprem Teknolojileri Alanında Yürüttüğümüz Çalışmalar Bu Protokol ile Yeni Bir Boyut Kazanacak"
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Akın Levent ise deprem teknolojileri alanında yürüttükleri çalışmaların bu protokolle yeni bir boyut kazandığını belirterek, sismik gözlem ağlarının entegrasyonunun bölgenin deprem karakteristiğinin daha ayrıntılı biçimde ortaya konulmasına katkı sağlayacağını ifade etti. Rektör Levent, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Deprem Teknolojileri Enstitüsünün sahip olduğu istasyon ağının Atatürk Üniversitesinin güçlü araştırma altyapısıyla birleşmesinin, hem bölgesel hem de ulusal ölçeeprem araştırmalarına önemli katkılar sunacağını belirtti.
Bölgesel Kalkınma ve Afetlere Hazırlık Süreçlerine Katkı Sunacak
Atatürk Üniversitesi ile Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi arasında imzalanan protokolün, deprem araştırmalarında veri paylaşımını güçlendirmenin yanı sıra bölgesel kalkınma, afet yönetimi, mühendislik uygulamaları ve bilimsel araştırmalar açısından da yeni iş birliklerinin önünü açması bekleniyor.
İki üniversite arasında kurulan bu stratejik ortaklık, yükseköğretim kurumlarının toplumsal sorunların çözümüne yönelik birlikte hareket etme iradesini ortaya koyarken, Türkiye’nin deprem araştırmaları alanındaki bilimsel kapasitesinin geliştirilmesine de önemli katkılar sunacak.