DÖNEMİN hariciyecileri Redhouse’u birbirlerine, “Türklerin hizmetinde çalışan sağduyulu bir beyefendi”, diye takdim ederler.

Doğrudur da…

Çünkü o, Osmanlı Hariciyesinde resmi mütercimdir.

* * *

OSMANLILAR ile İranlılar arasında, sınır ihtilafının çözümü için İngiltere ve Rusya arabuluculuk etmektedirler.

1843 yılının Ocak ayında, bu dört devletin temsilcileri, dört yıl sürecek olan görüşmelerin yapılacağı Erzurum’da buluşurlar.

* * *

REDHOUSE, Osmanlı’nın özel izni ile İngiliz heyetinde yer alır. Kocasından uzun süre ayrı kalamayacağı bahanesiyle, eşi de beraberindedir. 

* * *

GÖRÜŞMELERDE merkezi bir rol üstlendiği; kâtip, tercüman ve arabulucu olarak görev yaptığı; anlaşmanın nihai metnini Türkçe, Farsça ve Fransızca dilleriyle bizzat kaleme aldığının dışında, Redhouse’un dört yıl boyunca Erzurum’da ne işler yaptığı başlı başına bir muamma.

* * *

ERZURUM yılları, Redhouse için oldukça üretken geçer.

İkinci kitabını burada yazar. Bu bir Osmanlıca gramer kitabıdır. 1846’da “Grammaire Raisonnée De La Langue Ottomane” adıyla Paris’te yayımlanır.

* * *

KAYNAKLARIN birisinde, Bayan Redhouse’un Erzurum’da iken 1843 Noel’i için İngiliz usulü ziyafet verdiğinden bahsedilmektedir.

* * *

REDHOUSE alenen İngilizlerin hesabına çalıştığı Erzurum’da, oldukça sıkıntılı günler geçirir.

Zira İngilizler, Osmanlılar kadar cömert değildirler ve Redhouse, hak ettiğine inandığını alamamaktan yakınmaktadır.

* * *

DİĞER taraftan Erzurum’un sert havası, Redhouse’ların sağlığına pek de iyi gelmez. Hem kendisi hem de eşi hastalanırlar.

Daha fazla dayanamaz, 1847 yılının Mayıs ayında, Erzurum’dan ayrılırlar.

* * *

YAZI dizimizi, o devrin önemli İngiliz adamlarından ikisinin sözleri ile noktalamak istiyorum.

Birincisi…

İkincisi ise Redhouse’un sahip olduğu “Sir” unvanına atfen söylenendir:

“Sadece sözlük yazdığı için bir adama Saint Michael ve Saint George şövalyelik nişanının Knight Commander derecesini vermezler.”