Teşvik’in Bilançosu Çıkarıldı

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Erzurum İl Müdürlüğü’nden edinilen bilgilere göre, yürürlük süresi 31 Aralık 2008 tarihinde sona eren Teşvik Yasası’ndan Erzurum’da bin 862 işyeri faydalandı. SSK prim indirimi ve vergi stopaj desteği verilen söz konusu işletmelerde, bugüne kadar sosyal güvenceli olarak 17 bin 491 kişinin istihdam edildiği kaydedilirken, yasanın öngördüğü hükümler çerçevesinde; 1 milyon 628 bin 858 TL ise, Erzurum’daki işverenin cebinde kaldı.

TEŞVİK’İN GETİRİLERİ

Teşvik Yasası kapsamında istihdam edilen çalışanların SSK primleri ve stopaj vergi indirimlerinin büyük bir bölümünü karşılayan Hazine, Erzurum’a bu yolla toplam 1 milyon 628 bin 858 TL aktarmış oldu. Eylül ayı itibariyle netlik kazanan bu rakamın, yılsonuna kadar 2 milyon TL’ye yaklaşması beklenirken, en az 10 kişi istihdam edemediği için yasadan faydalanamayan işveren sayısının da küçümsenemeyecek oranda fazla olduğu bildirildi.

İLK TEŞVİK ATATÜRK’ÜN ESERİ

Erzurum Vergi Dairesi’nde görevli maliye hesap uzmanları, teşvik yasasının ekonomi literatüründe, ‘maliyet düşürme’ şeklinde de telaffuz edildiğini kaydederek, dünyanın birçok bölgesinde yatırım hacmini genişletmek ve istihdam sağlamak amacıyla bu tür yasal düzenlemelere gidildiğini kaydettiler. Hesap uzmanları, Türkiye’nin teşvik yasalarıyla yeni tanışmadığını, uygulamanın geçmişinin, Cumhuriyet’in ilan edilişine kadar dayandığını vurgulayarak, yasanın ilk kez, Atatürk’ün talimatıyla sanayinin kurulması ve geliştirilmesi amacıyla 1926 yılında ‘Teşvik-i Sanayi Kanunu’ adıyla çıkarıldığını dile getirdiler.

ATATÜRK’ÜN GİRİŞİMCİLİĞE VERDİĞİ ÖNEM

Uzmanlar,  “Cumhuriyet’in ilk yıllarında ekonomide özel girişimciliğe büyük önem verilmiştir. Özel girişimciliğin sanayileşme yolundaki çabalarına destek amacıyla TBMM, Teşvik-i Sanayi Kanunu’nu kabul etti ve 1927 yılında bu yasa daha da kuvvetlendirilerek imalat ve madencilik alanlarında faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarına önemli teşvikler getirdi. Buna göre uygun görülen işletmelere karşılıksız arazi verilmesi, şirketlerin kazanç ve gümrük vergileri ile harçlardan muaf tutulması, şirketlere özel haberleşme hatları kurma konusunda kolaylık sağlanması, demir ve denizyollarının bu kuruluşlara ait malzemelerin taşınmasında yüzde 30 indirim uygulaması, şirketlere bir yıllık imalat değerinin yüzde 10’u kadar prim ödenmesi, yasadan yararlanan şirketlerin mal fiyatları, ithal mallardan yüzde 10 pahalı olsa bile kamu kesimine, bu şirketlerin mallarını satın alma mecburiyeti getirilmesi bazı kolaylıklar sağlanmıştır” şeklinde konuştular.