Ecdat yadigarlarına sahip çıkamıyoruz!

Ecdat yadigarlarına sahip çıkamıyoruz! 1970’li yıllardan sonra hızla artan gecekondulaşmanın, modern yapılaşmaya olduğu kadar, mezarlıklara da büyük zararlar verdiği öne sürüldü. Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Haldun Özkan, mezarlıkların, geçmişin birer aynası durumunda olduklarını belirterek, “Maalesef günümüzde halen daha devam eden gecekondulaşmalar yüzünden bu tarih aynalarımızı birer birer kaybetmişiz” dedi. Özkan, yaptığı açıklamada, köy, kasaba ve şehirlerin, tarihi geçmişin şifreleri anlamına gelen mezarlıklarla dolu olduğuna dikkati çekerek, yüzyılların kültür ve medeniyetine ev sahipliği yapmış olan Erzurum’un dahi bugün tarihi mezarlıkların çoğundan yoksun kaldığını kaydetti. TARİHİN İZLERİNİ BİLMEDEN SİLİYORUZ Yrd. Doç Dr. Haldun Özkan, mezar taşlarının, bulundukları yerin tarihi, geleneği, yaşayış tarzı ve sosyal yapılarıyla ilgili çok önemli bilgiler verdiklerini dile getirerek, “Köyler, kasabalar ve şehirler geçmişlerine ait mezarlıklar ile doludur. Ancak zaman aşımı nedeniyle mezarlıklar dolmuş ve belediyelerin kararları doğrultusunda birer birer ortadan kaldırılmıştır. Daha da üzücü olanı gecekondulaşmada en çok zarar gören yerler arasında da mezarlıklar gelmektedir. Merhum Prof. Dr. Zeki Başar’ın Erzurum’da tespit ettiği mezarlıklardan şimdi en ufak bir iz bile kalmamıştır. Şimdi yüzyılların kültür ve medeniyetine sahne olmuş Erzurum mezarlıkları Asri ve Abdurrahmangazi olmak üzere iki ana bölümde göze çarpmaktadır. Sonuncusu da, artan nüfusa paralel olarak hızla dolmaktadır” diye konuştu. MEZARLIKLAR, TARİH BELGESİDİR Mezarlıkların, geçmişe ait izleri barındırdıklarına vurgu yapan Yrd. Doç. Dr. Özkan, Eylül 1919 yılında yaşanan bir hadiseyi ise şöyle aktardı: “Belediye Başkanı Zakir Gürbüz, bir şehir gezisi sırasında ABD Askeri Misyonu Başkanı General Harbord’a bizim mezarlıklarımızı göstererek, Ermeni soykırımı iddialarının asılsız olduğuna işaret etmiştir. Yine Karskapı’daki şehitlikte Osmanlı-Rus Savaşı’ndan tutun da günümüze kadar vatan uğrunda canlarını verenlerin mezar taşları da bizlere geçmiş hakkında belgesel bilgiler vermektedir. Mezarlıkların geçmişle ilgili en doğru ve en net bilgiyi verdikleri herkes tarafından bilinmelidir. Bu yüzden mezarlıkların korunması ve gelecek nesillere bilgi aktarması açısından muhafaza edilmesi gerekmektedir.” şeklinde konuştu.