Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunlarına bilimsel yaklaşım

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ve Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı iş birliğinde düzenlenen XIV. Uluslararası Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu, Türk dünyasının ortak geleneksel spor mirasını bilimsel bir zeminde ele almak üzere KTMÜ ev sahipliğinde başladı. 2-4 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilen sempozyumda, farklı ülkelerden bilim insanlarının geleneksel spor oyunlarının korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik araştırmaları paylaşılacak.

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen XIV. Uluslararası Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu, Kasım Tınıstanov Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen açılış programıyla başladı.

Türk halklarının geleneksel spor oyunlarının araştırılması, korunması, geliştirilmesi ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla düzenlenen sempozyum, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından bilim insanlarını aynı akademik platformda buluşturuyor.

232 Bildiri Bilimsel Programa Dâhil Edildi

Sempozyumun amacı, kapsamı ve programına ilişkin bilgilendirme, Manas Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunları XIV. Uluslararası Sempozyumu Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Cipargül Abdırahmanova tarafından yapıldı.

Prof. Dr. Abdırahmanova, sempozyuma sekiz ülkeden bilim insanlarının ve akademisyenlerin bilimsel çalışmalarıyla katıldığını ifade etti. Kırgızistan, Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan, Çin, Kosova ve Rusya’nın yanı sıra Tataristan, Tuva ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyetlerinden bilim insanlarının da sempozyum kapsamında yer aldığını aktardı.

Bilimsel programa toplam 232 bildirinin kabul edildiğini belirten Abdırahmanova, bildirilerin 123’ünün çevrim içi, 109’unun ise yüz yüze sunulacağını kaydetti.

Farklı coğrafyalardan bilim insanlarının katılımının geleneksel spor oyunlarına yönelik akademik ilginin ulaştığı geniş alanı ortaya koyduğunu dile getiren Abdırahmanova, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan’ın uzun yıllardır sürdürdüğü destek ve katkıların sempozyumun gelişmesinde önemli rol oynadığını, bu sayede uluslararası iş birliklerinin her yıl daha da güçlendiğini ifade etti.

Program, Kırgızistan ve Türkiye millî marşlarının okunmasıyla devam etti. Ardından Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi’nin tanıtım filmi katılımcıların beğenisine sunuldu. Manas Üniversitesi’nin geleneksel spor oyunlarının araştırılması, yaşatılması ve geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirdiği çalışmaların anlatıldığı “Geleneksel Spor Oyunları”konulu kısa film de program kapsamında gösterildi.

“Geleneksel Sporlar, Kültürümüzün Gelecek Nesillere Aktarılmasının En Kısa Yoludur”

KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, açılış programında yaptığı konuşmada bilimsel toplantıların sürekliliğine dikkat çekti. Sempozyumların en önemli özelliklerinden birinin süreklilik olduğunu ifade eden Ceylan, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi olarak bilimsel toplantıların devamlılığını esas aldıklarını söyledi.

Geleneksel sporların yalnızca sportif faaliyetler olarak görülmemesi gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Ceylan, geleneksel sporların kültürün yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasındaki rolünü şu sözlerle anlattı:

“Sporla kültürümüzün kesişme noktası. Bunu sadece bir spor olarak alamazsınız. Aynı zamanda kültürümüzün gelecek nesillere aktarılmasının en kısa ve en kestirme yoludur.”

Sempozyuma uluslararası düzeyde yoğun katılımın gerçekleştiğini ifade eden Rektör Ceylan, 232 akademisyenin katılım sağladığı toplantının, geleneksel sporlar alanında Manas Üniversitesinin gerçekleştirdiği en geniş kapsamlı uluslararası sempozyumlardan biri olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Ceylan, sempozyumun düzenlenmesinde emeği bulunan akademisyenlere ve katılımcılara teşekkür ederek farklı ülkelerden bilim insanlarını Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinde ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

“Göçebeler Doğayla Uyum İçerisinde Bir Medeniyet Kurdular”

KTMÜ Rektör Vekili Prof. Dr. Almaz İbrayev, sempozyumun Türk halklarının tarihini, kültürünü ve manevi dünyasını geleneksel spor oyunları üzerinden ele almak, ortak değerleri ortaya koymak ve bilim insanları arasında bilgi ve deneyim paylaşımını güçlendirmek açısından önemli bir platform oluşturduğunu söyledi.

Kırgızistan’da düzenlenen Dünya Göçebe Oyunları kapsamında geleneksel sporlar üzerine bilimsel bir sempozyum gerçekleştirilmesinin önemine değinen İbrayev, göçebe kültürünün yalnızca spor oyunları üzerinden değil, doğayla kurduğu ilişki üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Göçebeler; doğayla, suyla ve çevreleriyle uyum içerisinde yaşayan bir medeniyet kurdular. Bu medeniyet yüzyıllar boyunca varlığını sürdürdü.” diyen İbrayev, günümüzde insanlığın doğayla uyum içerisinde yaşamaya büyük ihtiyaç duyduğunu kaydetti.

Geleneksel spor oyunlarının kültürel mirasın korunmasındaki rolüne de dikkat çeken İbrayev, sporla birlikte tarih ve kültürün gelecek kuşaklara aktarılmasının da ele alınması gerektiğini belirterek, “Geleneksel spor oyunlarımızla birlikte kültürümüzü ve tarihimizi nasıl koruyacağımızı, bunları gelecek nesillere nasıl bir emanet olarak aktaracağımızı mutlaka ele almamız gerekiyor.” dedi.

“Manas Üniversitesi Yalnızca Eğitim Veren Bir Kurum Değil”

Sempozyumun içeriğinin Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinin misyonuyla doğrudan örtüştüğünü ifade eden İbrayev, üniversitenin yalnızca eğitim veren bir kurum olmadığını dile getirdi.

Manas Üniversitesinin aynı zamanda vatanını ve toprağını seven, ülkesine hizmet etmeyi amaçlayan gençler yetiştirmeyi hedeflediğini belirten İbrayev, sempozyuma katılan bilim insanları, araştırmacılar ve sporcuların ele alınan konulara önemli katkılar sunacağına inandığını söyledi.

Sempozyumun bu yıl 14’üncü kez düzenlendiğine dikkat çeken İbrayev, Kahramanmaraş’ta başlayan etkinliğin zaman içerisinde üniversitenin önemli geleneklerinden biri hâline geldiğini ifade etti.

İbrayev, sempozyumda ele alınan konuların günümüzde de önemini koruduğunu belirterek etkinliğin gelecek yıllarda da devam etmesi temennisinde bulundu.

“Geleneksel Sporlar Kültürel Birikimi Bünyesinde Taşıyor”

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Taner Okumuş, geleneksel sporların yalnızca fiziksel beceri ve rekabetten ibaret olmadığını ifade etti.

“Bu oyunlar toplumların tarihini, değerlerini, dayanışma anlayışını ve kuşaklar boyunca aktardıkları kültürel birikimi bünyesinde taşır.” diyen Okumuş, Türk dünyasının farklı coğrafyalarında yaşatılan geleneksel sporların ortak tarih ve kültürel yakınlığın önemli göstergeleri olduğunu söyledi.

Kültürel mirasın korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasında üniversitelere önemli görevler düştüğünü ifade eden Okumuş, uluslararası sempozyumların bilim insanları arasındaki bilgi ve deneyim paylaşımını güçlendirdiğini, bu tür buluşmaların yeni akademik iş birliklerine ve kalıcı dostluklara zemin hazırladığını kaydetti.

Türk Dünyasının Geleneksel Spor Mirası Bilimsel Çalışmalarla Ele Alınıyor

Sempozyumun ilk gününde Kırgızistan, Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan, Çin, Kosova ve Rusya’nın yanı sıra Tataristan, Tuva ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyetlerinden akademisyen ve araştırmacılar tarafından geleneksel spor oyunları ve millî sporlar üzerine gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar sunuldu.

Açılış oturumunda Kırgızistan Millî Spor Dalları Başkanlığı Başkanı Ulukbek Omurbekov, “Kırgız Geleneksel Oyunlarının ve Millî Spor Dallarının Korunması ve Geliştirilmesi Sorunları” başlıklı sunumuyla Kırgız geleneksel oyunlarının ve millî spor dallarının korunması ve geliştirilmesine ilişkin araştırmasını paylaştı.

Rusya/Tataristan’dan TISBI Naberejnoçelnı Şubesi’nden Prof. Dr. Zinaida Kuznetsova, “Geleneksel Oodarış Sporunun Yeniden Canlandırılması, Standartların ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi” başlıklı sunumunda geleneksel oodarış sporunun yeniden canlandırılması ile bu alanda standartların ve eğitim programlarının geliştirilmesine yönelik çalışmaları aktardı.

Özbekistan Fergana Üniversitesi’nden Doç. Dr. Şerzod Dcalalov, “Özbek Millî Hareketli Oyunlarının Kullanımında Farklılaştırılmış Yaklaşımın Toplumsal Cinsiyet Özellikleri: Genel Ortaöğretim Okullarındaki Kız ve Erkek Öğrencilerin Karşılaştırmalı Analizi” başlıklı çalışmasıyla Özbek millî hareketli oyunlarının kullanımında farklılaştırılmış yaklaşımın toplumsal cinsiyet boyutunu ele aldı.

Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi’nden Doç. Dr. Baglan Yermakhanov ise “Dünya Sağlık Örgütü Ölçeği (Whoqol-Bref) Kaz Göstergelerinin Analizi Temelinde Üniversite Öğrencilerinde Sağlıklı Yaşam Tarzının Oluşturulması” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.

Türkiye’den Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nden Doç. Dr. Serkan Naci Metin, “Geçmişten Geleceğe Türk Okçuluğu: Kültürel Mirası Yaşayan Bir Spora Dönüştürmek” başlıklı sunumunda Türk okçuluğunun tarihî ve kültürel miras niteliğini ve bu mirasın yaşayan bir spor kültürüne dönüştürülmesini ele aldı.

Geleneksel Spor Oyunları Meydanı’nda Gösteri

Açılış programının ardından sempozyum, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Geleneksel Spor Oyunları Meydanı’nda gerçekleştirilen gösteri programıyla devam etti.

Türk halklarının geleneksel spor kültürünü ve zengin mirasını yansıtan gösteriler katılımcıların beğenisine sunuldu. Programın ardından farklı ülkelerden akademisyen ve araştırmacıların katılımıyla bilimsel oturumlara geçildi.

21 Oturumda Bilimsel Sunumlar Gerçekleştirildi

XIV. Uluslararası Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu kapsamında toplam 21 oturum gerçekleştirildi ve yüz yüze 106 bilimsel sunum yapıldı.

Sempozyum boyunca Türk halklarının geleneksel spor oyunları, millî sporlar, geleneksel oyunların korunması ve geliştirilmesi, eğitim, kültür, sağlık ve spor bilimleri gibi farklı alanlarda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar ele alındı.

3-4 Ekim tarihleri arasında devam edecek XIV. Uluslararası Türk Halkları Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu, farklı ülkelerden akademisyen ve uzmanları Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinde buluşturarak Türk halklarının ortak geleneksel spor mirasının bilimsel açıdan araştırılmasına, korunmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sunmayı sürdürüyor.