Misyonerlerin İpekyolu İlgisi

Tarihi İpekyolu üzerinde bulunan Erzurum, ticari etkinliklerin olduğu kadar, geçmişte misyonerlerin de büyük ilgisi çekti. Özellikle Hıristiyan Ermenileri kendi taraflarına çekmek ve Protestanlaştırmak isteyen ABD’li misyonerlerin, Erzurum’da kapsamlı faaliyetler yürüttükleri kaydedilirken, tarihi kaynaklar, Erzurum’da en etkin misyonerlik çalışması yürüten kişilerin; Dr. Moses Parmalee, John Pierce ve Royal Cole olduğuna işaret ediyor. Rus istilasının bitiminin hemen ardından Erzurum’a gelen Eli Smith ve Dwight’in, bölgede misyonerlik faaliyetlerinde bulundukları bildirilirken, Erzurum’da en uzun süre görev yapan misyonerlerin, Royal Cole ve adamları olduğu kaydedildi. Erzurum’da din, eğitim ve sağlık alanında hizmetler vererek, aslında dini propaganda yapan bu üç misyonerin, Erzurum’la da yetinmeyerek, ilçe ve çevre illerde de teşkilatlandıkları ifade edilirken, Araştırmacı Bilal Şimşir’in, “Ermeniler” isimli eserinde, söz konusu misyonerlik çalışmalarına geniş yer veriliyor.