Erzurum, Evliya Çelebi’ye minnettar

Seyyahların içerisinde değeri anlaşılmamış olan Evliya Çelebi’nin de, aktardıklarıyla geçmişle bugün arasındaki en önemli köprülerden birisi olduğunu vurgulayan Gülsoy, Evliya Çelebi’nin  gezdiği-gördüğü yerlerdeki halkın inanışlarını, kültürlerini ve yaşayışlarını bugünlere çok iyi bir biçimde anlattığını söyledi.

//EVLİYA ÇELEBİ’NİN ERZURUM GÖZLEMİ

Evliya Çelebi’nin, ünlü Seyahatname’sinde Erzurum hakkında da ilginç bilgiler verdiğini belirten Yrd. Doç. Dr. Ersin Gülsoy; “17. Yüzyılda Tercan- Aşkale yoluyla Erzurum’a gelen Evliya Çelebi, önce kaleyi ardından sarayları tanıttıktan sonra mahalleri hakkında bilgiler verir. O yıllarda Erzurum’da 70 Müslüman Mahallesi, sadece 7 tane gayri Müslim mahallesi bulunduğunu ve evlerin taştan yapıldığını yazmaktadır. Evliya Çelebi, camilerden, medreselerden ve kervansaraylardan bahsettikten sonra Erzurum’un kültüründen etraflıca bahseder. Çelebi, Seyahatname’de Erzurum halkının Türkmen olduğu, ekserisinin orta boylu ve zinde insanlardan oluştuğu bilgisini vermektedir.” diye konuştu.

//ÇELEBİ’NİN DİLİNDEN ERZURUM

Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Tarih Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ersin Gülsoy, Evliya Çelebi’nin; Erzurum’u anlatırken, zenginlerin samur kürk ve ipek giysiler, orta halli insanların ise genelde kumaştan yapılmış elbiseler giydiğini aktardığını vurgulayarak, Erzurum’un, Seyahatname’de sularıyla da büyük yer tuttuğunu ifade etti. Evliya Çelebi’nin, Erzurum’un suyundan bahsederken özellikle Cennet Çeşmesi’nin üzerinde durduğuna dikkati çeken Gülsoy, yine Erzurum’daki mesleklerle ilgili olarak da, bugünlere çok önemli bilgilerin aktarıldığını kaydetti. Gülsoy, Seyahatname’den edinilen bilgilere göre, Erzurum’da dönemin en meşhur mesleklerinin terzilik ve kuyumculuk olduğunun anlaşıldığını söyleyerek, yemeklerden ise, tavuk yüreği ve çirişin tüketildiğine tanık olunduğunu belirtti. Bunun yanında börek, çörek, kete ve tandır kebabının da Seyahatname’de Erzurum’a has yemekler olarak sıralandığını vurgulayan Gülsoy, Çelebi’nin, Erzurum şivesinden de bahsederek, Erzurum kültürüne büyük katkılar sağladığını sözlerine ekledi.