ford ercihan otomotiv
Ana Sayfa Guncel Asayiş Siyaset Ekonomi Eğitim Kültür-Sanat Sağlık-Yaşam Spor Araştırma İnceleme Bölgeden Türkiye Teknoloji Seçime Doğru
MHP Genel Başkanı Bahçeli taburcu oldu
MHP Genel Başkanı Bahçeli taburcu oldu
Erzurum farkı açtı
Erzurum farkı açtı
ATAUNİ 5 alanda dünya listesinde
ATAUNİ 5 alanda dünya listesinde
Pasinler yolunda trafik kazası: 2 ölü, 3 yaralı
Pasinler yolunda trafik kazası: 2 ölü, 3 yaralı
Türkiye İbrahim Hakkı Hz.lerini konuşuyor
Türkiye İbrahim Hakkı Hz.lerini konuşuyor
HABERLER>KÜLTÜR-SANAT
18 Ağustos 2019 Pazar - 12:24

Selçuklu'nun Anadolu'daki mührü: 'Kümbetler'

Selçuklu’nun Anadolu’daki mührü durumunda olan kümbetler devlet büyüklerinin, sultanların, dini şahsiyetlerin adına onların hatıralarını canlandırmak için yapılmış olmalarıyla devrinin en iyi mimari örneklerini yansıtıyor.

Selçuklu nun Anadolu daki mührü:  Kümbetler

Selçuklu’nun Anadolu’daki mührü durumunda olan kümbetler devlet büyüklerinin, sultanların, dini şahsiyetlerin adına onların hatıralarını canlandırmak için yapılmış olmalarıyla devrinin en iyi mimari örneklerini yansıtıyor.

Anadolu Selçuklu Devletine yıllarca başkentlik yapan Konya, ‘kümbet başkenti’ olmasıyla da geçmişe ışık tutuyor. 12. ve 13. yüzyılda Selçuklu Türklerinin başkenti olan Konya’da, Anadolu Selçuklu medeniyetine ait taş işçiliğinin en görkemli eserleri, kültürel değerlerin gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemli rol oynuyor. Selçuklu’nun Anadolu’daki mührü durumunda olan kümbetler devlet büyüklerinin, sultanların, dini şahsiyetlerin adına onların hatıralarını canlandırmak için yapılmış olmalarıyla devrinin en iyi mimari örneklerini yansıtıyor. Mezar anıtları olarak da bilinen kümbetler, türbe, meşhet, ravza, makam, kubbe gibi isimlerle de anılıyor.

"SADECE KONYA’DA 50’NİN ÜZERİNDE TÜRBE KÜMBET VAR"

Selçuk Üniversitesi (SÜ) Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Yaşar Erdemir, Selçukluların son derece zengin bir kümbet geleneği olduğunu söyledi. Konya başkent olduğu için en fazla kümbetin Konya’da olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Erdemir, "Erzurum, Sivas, Tokat, Akşehir, Kırşehir, Niğde, Kayseri’de de çok sayıda kümbet türbe örneği vardır. Bunların isimlerini saymakla bitiremeyiz. Yüzlerce isimden bahsetmek mümkündür. Sadece Konya’da 50’nin üzerinde türbe kümbet vardır" dedi.

"FARKLI ZAMANLARDA FARKLI İSİMLERDE TELAFFUZ EDİLMİŞ"

Kümbetlere türbe, meşhet, ravza, makam, kubbe de denildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Erdemir şöyle konuştu:

"Bunlar tanınmış şahsiyetler için yapılmış olan mimari yapılardır. Hepsinin temelinde bir mezar mimarisi gelir ama adı farklı zamanlarda farklı isimlerde telaffuz edilmiştir. Selçuklularda daha çok kümbet adıyla bilinir. Bunun sebebi de kümbet deyince çokgen gövdeli ya da silindirik gövdeli olup da üzeri külahla örtülü mezar anıtlarına kümbet, kare gövdeli olup üzeri kubbeyle örtülü olanlarına da türbe tabiri kullanılır. Ancak, türbe ile kümbet her zaman birbirleriyle eş anlamlıdır. Yani döner kümbet diye bildiğimiz Kayseri’deki yapının kitabesinde türbe yazılıdır. Dolayısıyla ille de kümbetle türbeyi nasıl ayıracağız diye çok fazla düşünmemek gerekir. Çünkü ikisi de aynı anlamlarda kullanılan Selçuklular'da daha çok telaffuz edilen tabirdir."

"KÜMBETİN İLK ÖRNEKLERİ ABBASİLER'DE"

İlk kümbet ya da türbe örneklerinin Abbasilerde görüldüğünü anlatan Dr. Öğr. Üyesi Yaşar Erdemir, ilk kümbeti Abbasi Halifesi Mutasım’ın annesinin halife adına ilk defa Semerra’da yaptırdığını dile getirdi. Erdemir, "Kubbet-üs Süleybiye adı da 862 yıllarına tarihlenir. En eski olanı budur. Sonrasında arkadan Samanoğullarından İsmail Bey Türbesi, Karahanlılara ait Ayşe Bibi Türbesi, Ebru Fazıl Türbesi, Büyük Selçuklu’lara ait Sultan Sencer Türbesi gibi birçok örnek var. Fakat en çok zenginlik gösteren türbeler de Anadolu’da Selçuklu ve Büyük Selçuklulara ait türbelerdir. Hem tuğla hem taş malzemeden hem de sırlı tuğla ve çiniden yapılmış olan son derece zengin yapılardır bunlar" ifadelerini kullandı.

"HATIRALARI CANLANDIRMAK İÇİN YAPILIYOR"

Kümbetlerin üç bölümden oluştuğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Erdemir, "Birincisi altta cenazelik ya da mumyalık dediğimiz yerdir. Selçuklularda mumyalama geleneği vardır bilindiği gibi. Cenazenin konulduğu toprak altında kalan kısımdır. Zaten türbe adı da buradan gelir. ‘Türb’ Arapçadan gelir. Toprak ya da toprağa vermek anlamından gelir. Altta cenazelik kısmı onun üstünde gövde üstte de kubbe ya da külahla örtülü bir sistem vardır. Dolayısıyla türbeler böyle bir şemaya sahip olup devletin önemli insanları için, örneğin Alaaddin Keykubat’ın Alaaddin Tepesinde yattığı, Sultan Kılıçarslan’ın yaptırdığı Sultanlar Türbesi dediğimiz türbesi vardır. Onun yanında İzzettin Keykavus’un türbesi vardır. Bunların hepsi kümbet tipindedir. Çokgen gövdeli üzeri külahla örtülü yapılardır" diye konuştu.

Kümbetlerin neden yapıldığını da anlatan Erdemir, "Sadreddin Konevi’nin, Celaleddin Karatay’ın, Sahip Ata Fahreddin Ali’nin, Mevlana’nın türbeleri de dini şahsiyetlerin türbeleridir. Demek ki ortaya şu çıkıyor, topluma mal olmuş olan önemli şahsiyetler adına yapılmış olan mezar anıtları onların hatıralarını canlandırmak, onları unutturmamak için yapılmış olan mimari yapılardır. Bu bakımdan bizim mimarimizde Selçuklularda, beyliklerde, Osmanlılar'da, Karahanlılar’da, Gazneliler'de, Samanoğulları'nda ve İslam dünyasında son derece önem kazanmış son derece önemli mimari anıtlardır" şeklinde konuştu.

 
Erzurumlu hacılar yurda döndü
 
Erzurum yaban hayatı fotokapana yansıdı
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Ballıtaş'ta sıla buluşması
Aşkale'nin Ballıtaş Köyünde geniş katılımlı kahvaltı etkinliği düzenlendi.
Tarihi gerçek ortaya çıkarılacak
Kafkas Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı ...
Âşık Sümmani’ye vefa
Aşık Sümmaniyi Anma Şenlikleri Narman ilçesine bağlı Samikale Köyü’nde başladı.
 
Altayistler Bişkek’te bir araya gelecek
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumuna bağlı Türk Tarih Kurumunun ...
948'inci gurur yılı seferberliği
Muş’un Malazgirt ilçesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılacağı ...
Dutlulular piknikte buluştu
Oltu ilçesine bağlı Dutlu köyü yaylası cüşkürüt mevkisinde sarı cam ormanları ...
 
Hedefleri Guinness Rekorlar Kitabına girmek
İspir ilçesi Belediye Başkanı Ahmet Coşkun “Medeniyetimizin çok önemli ...
Oltu taşı tozunu sanat eserine çevirdi
Oltulu esnaf emeklisi 63 yaşındaki Kenan Üstün, Oltu taşının tozundan ...
Sanatçı Özcan Minik Yürekleri sevindirdi
Iğdırlı fotoğraf sanatçısı Mehmet Özcan, başlatmış olduğu Sosyal Sorumluluk ...
 
YAZARLAR
M.Tevhit Gülseven
M.Tevhit Gülseven
Bir Akademisyenin Dertleri!
Mahmut Akdağ
Mahmut Akdağ
Başkanlar Konseyi'nden Notlar
Kadir Sabuncuoğlu
Kadir Sabuncuoğlu
100’üncü Yıl
Ahmet Göksan
Ahmet Göksan
Formülün İkirciklisi
Baki Gezmiş
Baki Gezmiş
Ne Yana Koşarsan Koş: Dünya Boş!
Vahdet Nafiz Aksu
Vahdet Nafiz Aksu
Etraf Tabanı Yassı Dolu
ERZURUM
ERZURUM GAZETESİ
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
ARŞİV
ANKET
Sizce, Erzurum'un 2023 Sürecinde Önceliği

Tarım
Turizm
Eğitim
Ulaşım
Şehircilik
Sanayi
Sosyal Performans

Sonuçları göster Anket arşivi
FACEBOOK'TA ERZURUM GAZETESİ
TWITTER'DA ERZURUM GAZETESİ
Ana Sayfa Guncel Asayiş Siyaset Ekonomi Eğitim Kültür-Sanat Sağlık-Yaşam Spor Araştırma İnceleme Bölgeden
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva