24 Mayıs 2015 Pazar Erzurum Gazetesi Web      
ford ercihan otomotiv
  Ana Sayfa     Güncel  |  Asayiş  |  Siyaset  |  Ekonomi  |  Kültür-Sanat  |  Sağlık-Yaşam  |  Spor  |  Araştırma İnceleme  |  Bölgeden  |  Türkiye  |  Erzurum Universiade 2011    
   
Erzurum, evlilik geleneklerini koruyor
Erzurum, evlilik geleneklerini koruyor
 
Türkiye’de geçerliliğini kaybetmeye başlayan bir çok gelenek ve görenek Erzurum’da hala uygulanıyor. Bunların başındaki evlilik ve düğün gelenekleri içerisinde yer alan kız isteme, nişanlılık dönemi ve düğün gibi bir çok adet özgün bir biçimde var olmaya devam ediyor.
 
28.7.2010 - 06:51
//NİŞAN GELENEĞİMİZ
Genellikle sonbaharı bekleyen Erzurumluların evlilik gelenekleri nişanla başlar. Nişan için kız evinden gün isteyen oğlan evine, bir takım istekler iletilir. Kızın akrabaları ve yakınlık dereceleri hakkında bilgi verilerek gelin adayı için altın ve kıyafet alındığında hangi akrabalara da hediye alınacağı bildirilir. İki ailenin kız evinde bir araya geldiği nişan günü, ailelerin sosyal yapısı ve dünya görüşlerine göre farkılık gösterebilir. Düğünden önceki Kurban Bayramı’nda damat evi tarafından kız evine gönderilmek üzere alınan koç geline alınan hediye altın takılıp süslenerek gönderilir. Düğün zamanı gelince, düğün sözü almaya kız evine giden delikanın yakınlarına alınacak eşyaların listesi verilir. Düğün günü belirlendikten sonra alınan eşya ve gıda maddeleri kız evine göderilir.
//DAMAT TÖRENLERİ
Evlenme geleneği içerisinde uygulanan pek çok törenin yanı sıra damat için yapılan törenler de vardır. Bunlardan biri de güveyliktir. Düğün gecesinden önce güvey tıraş yapılan damatın kuaför parasını sağdıcı karşılar. Düğünden önce perşembe günü damat ve arkadaşları hamama gittikten sonra erkek evi tarafından düğün akşamı, akraba ve komşulara düğün yemeği verilir. Gelin olmaya hazırlanan kız için düzenlenen kına gecesinin bir benzeri erkek için düzenlenen kısır gecesidir. Bu gece damadın arkadaşları ve akrabaları bir evde toplanarak günün ilk ışıklarına kadar çeşitli oyunlar oynarlar. Damadın düğün sırasında arkadaşları tarafından kaçırılmasına güvey çalmak denir ve sağdıç parayı verdikten sonra damat ortaya çıkarılır.
Evlenme olayının hemen her aşaması hediyeyle, bağışla, ödemeyle ve ziyaretle ilgili birtakım adetleri gerekli kılmaktadır. Bu adetlerden birisi de kız evinin takı takan damadın yakınları için hazırladığı çeyizdir. Çeyiz, bir bohça içinde gönderilen, çorap, gömlek, iç çamaşır, elbiselik kumaş, ayakkabı, peşkir, baş örtüsü ve seccade gibi hediyelerden oluşur.
//YOKLAMA GELENEĞİMİZ
Düğünden sonra akraba ve komşular gelinin evine kete, pasta türünden yoklama gönderirler. Yoklama işi birkaç hafta sürebilir. Yoklama işi bittikten sonra, göz aydını görmesine gidilir. Bu ziyaret yalnız kadınlar tarafından yapılır. Evin büyüğüne gözün aydın denilirken, yeni evlilere de mutluluklar dilenir. Bu ziyarete gelenlere çay, kahve, pasta veya duruma göre yemek ikram edilir. Ziyafet sırasında özellikle gelin hizmet eder. Oğlan evi göz aydın mevlidi okutur. Eş - dost ve akraba çağrılır. Göz aydınına gelenler arasında yeni gelin bulunuyorsa, kırk basması olmaması için her iki gelin sırt sırta yaklaştırılarak aralarında iğne değiştirilir.
Erzurum’da evliliğin her aşamasındaki adetlerin yanı sıra evlenme çeşitleri de varlığını koruyor. İşte bunlardan bazıları:
//KIZ TAÇIRMA
Kız kaçırma: Ailelerin evliliğe kesin karşı çıkması durumunda "kız kaçırma" olayı gündeme gelir. Bu durum ekonomik sebeplerle en çok kız tarafının engellemesi ile ortaya çıkar. Delikanlı kızla anlaşarak kaçırır. "Böylece düğünsüz derneksiz olarak evlilik bir oldu bittiye getirilir. Bu oldu bitti karşısında, devreye giren yakınlar ve dostlar yardımcı olarak, yeni yuvanın kurulması için bir çıkış yolu bulurlar.
Oturarak Almak: Erkeğin kızı zorla veya gönüllü kaçırması dışında, kızın bohçasını alarak oğlan evine gidip oturması durumu vardır ki, buna bazı yörelerde "oturakalma" denilmektedir. Erzurum'da da bu tip evlenme biçimine rastlanılmakla birlikte, "oturakalma" deyimi kullanılmaktadır.
//GÖRÜCÜ GELENEĞİ
Kız seçme girişimi doğrudan doğruya evlenecek genç tarafından başlatıldığı gibi, gencin annesi, babası veya diğer yakınları tarafından da başlatılabilir. Erzurum'da, çoğu zaman gençler seçim işini yakınlarına bırakırlar.
Evlenme işine, "görücü" denilen erkek ailesi tarafından seçilen kadınlar grubunun kız evini ziyareti ile başlanır. Görücü ekibinin içinde erkeğin annesi, kız kardeşi, birkaç akraba hanımı ve güvenilir komşu hanımlar bulunur. Erkeğin ısrarla üzerinde durduğu bir aday yoksa ve kız beğenme yetkisini bu gruba vermişse, görücüler tek bir kız evini ziyaretle yetinmezler, Ev ev, mahalle mahalle, köy köy dolaştıkları olur.
Beşik Kertmesi: Erzurum'da rastlanan evlenme biçimlerinden birisi de "beşik kertme"dir. Dede Korkut kitabı'nda rastlanan beşik kertme yoluyla çocukların nişanlanmasının, çok eski bir gelenek olduğu anlaşılmaktadır. Çocuklar, henüz beşikte iken nişanlarının yapılması birçok il, ilçe ve köyümüze görülmektedir. Böylece çocuklar, daha evlenecek yaşı gelmeden kendi haberleri olmadan nişanlanmış olurlar. Bunun belirtisi olarak da beşiklerine birer kertik (işaret) yapılır. "Beşik Kertme" adı buradan gelmektedir.
Desmal alma: Kız yerine kıza ait bir eşyanın kaçırılmasının, kızı kaçırmakla eş tutulduğu bir evlenme biçimidir. Erzurum'un güney ilçelerinde (Karayazı, Hınıs, Tekmen, Çat) rastlanılmaktadır. bu adete göre, kız çeşmede, yolda ya da evdeyken delikanlı kızın dezmalını (baş örtüsünü) zorla çözüp kaçırır. Baş örtüsü kaçırılan kız gerçekten kaçırılmış sayılır. Bu durumda aileler birbirleriyle anlaşmak zorunda kalır. Kimi zaman bu sebepten aileler arasında kan döküldüğü olur.
Bu haber 82542 defa okunmuştur.


Arkadaşına Gönder   Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
  Toplam yorum 1  


Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.
 

4 Ocak 2012 Çarşamba
çok güzel
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%67 %33
  Bu kategorideki diğer haberler


Yakutiye’ye tarih makyajı !

Müceldili Konağı yenilendi

Erzurumlu hattata hayran kaldılar
»  Bilişim Teknolojisinde Fıkra gibi diyaloglar
»  Oltu taşı Altıneller Festivali’nde tanıtılacak
»  Oltulular ‘dan Akdağ çıkarması
»  Sarıkamış şehitlerine kültürel vefa
»  Tarihi Vilayet Binası restore edilecek
»  Yakutiye Medresesi tarihini arıyor
»  Kırdağ Şenlikleri'ne yağmur engeli
»  İSPA-KALDER’den tanıtım atağı
»  “Damat Küçük, gelin büyük” modası
»  Dadaşlar halk konserinde buluştu
»  16 asırlık abide, Erzurum’un markası
»  Yakutiye, tarihine ağlıyor…
»  Kaybolan gelenek, geri geldi
»  Erzurumlu bilişim teknolojisine yoğunlaştı
»  Sezer, hat sanatını anlattı
»  “Kongre, vatana sahip çıkma kararlılığıdır”
»  “Erzurum Kongresi milli iradenin eseri”
»  Milli coşku doruğa çıktı
»  Kongre rölyefi bakıma muhtaç
»  Alo Fetva Hattı’na soru yağıyor
»  Düzenleme var, başvuru yok
    ÇOK OKUNANLAR
AK ADAYLAR
    YAZARLAR
Kadir Sabuncuoğlu
Recep Dağ
Ahmet Göksan
M.Tevhit Gülseven
Yavuz Öztürkler
Mustafa Damlarkaya
Mahmut Akdağ
İbrahim Aydemir
Ali Kemal Koçak
Baki Gezmiş
    ERZURUM GAZETESİ
    SON EKLENEN YORUMLAR
Erzurumspor adına tarihi adım
AH ERZURUMSPOR AH: Takımla ilgili haber yapan taraftar sitelerinde şöyle bir haber yayınlandı :Erzurumsporumuzun ...
Bahçeli, 30 Mayıs’ta Erzurum’a gelecek
KUTALMIŞ TÜRKEŞ ÖRNEĞİ: Herhalde bu siyasi harekette iki kardeşin ayrı partilerde olması garip karşılanmıyor. ...
Bahçeli, 30 Mayıs’ta Erzurum’a gelecek
ANLAYAN BERİ GELSİN: Şöyle yorumlara baktığımda haberle ne alaka demek geçiyor aklımdan yani habere göre ...
Eski futbolculardan Erzurumspor seferberliği
YANLIŞ SEN DÜŞÜNÜYORSUN: Şimdiki yönetim Erzurum altyapısından gelen neredeyse tüm oyuncuları başka takımlara ...
Eski futbolculardan Erzurumspor seferberliği
YANLIŞ SEN DÜŞÜNÜYORSUN: Sen akıllı ol bilip bilmeden boşa konuşuyorsun adam türkiye liglerine bakar da ona göre ...
    KÖŞE YAZISI YORUMLARI
Okumayı Yaygınlaştıracak Kahramanlara İhtiyaç var!
İskender Polat: En büyük eksikliğimiz, Yüce yaratan da okumayı emreder, ne yazık ki okumadan her konuda ...
Şiddet Yanlılarına Bir "Yuh" Bile Çekemedik
YUH OLSUN: Katılıyorum. Erzurum'un insanına ben de yakıştıramadım. Yapanlara yuh olsun...
Efkan Ala: Türkiye’nin ve Dadaşların Gururu
Dadaşım: Sayın Yazar, gerçekten çok önemli bir yazı kaleme almışsınız.Bu yazı Erzurumun gerçekten ...
Okumayı Yaygınlaştıracak Kahramanlara İhtiyaç var!
Nazım: Çok haklısınız herkes kendi mesleğinde yada sanatında uğraşısını yapsa yada kendi mesleği ...
Okumayı Yaygınlaştıracak Kahramanlara İhtiyaç var!
A.KURTULUŞ: Yazınızı beğeniyle okuduğumda:M.Kemal ATATÜRK'ün şu sözleri aklıma geldi: "Ne kadar ...
    HAVA DURUMU
  Erzurum
Pazar Pazartesi Salı
18 / 7 °C 19 / 6 °C 21 / 6 °C
    PİYASALAR
ABD Doları 2,6007
EURO 2,8647
İMKB 85,8040
Altın 100,8332
    ARŞİV
    ANKET
Erzurumspor'da sezonun en başarılı futbolcusu
Anıl Atağ
Özkan Serbes
İbrahim Demirer
Salih Kardeşgiden
Ekrem Sütçü
Mehmet Albayrak
Onur Karakullukçu
Doğa işeri
Cebrail Serçek
Sefer Sever
Hüseyin Cihan Avcu
Emrah Çalışlar
Emre Yüksektepe
   
    ERZURUM GAZETESI IN ENGLISH
 
    E-POSTA LİSTESİ
Yeniliklerden haberdar olmak için e-posta listemize kayıt olun.
E-posta adresi :
E-Gazete | Künye | Reklam | Sitene Ekle | Haberler | Köşe Yazıları | Add to Google Tasarım, Programlama ve Barındırma