ford ercihan otomotiv
Ana Sayfa Guncel Asayiş Siyaset Ekonomi Eğitim Kültür-Sanat Sağlık-Yaşam Spor Araştırma İnceleme Bölgeden Türkiye Teknoloji Seçime Doğru
Aşkale’de iki ayrı trafik kazası: 3 yaralı
Aşkale’de iki ayrı trafik kazası: 3 yaralı
Erzurumspor’da Hatayspor gündemi
Erzurumspor’da Hatayspor gündemi
6 ilde FETÖ/PDY operasyonu: 7 gözaltı
6 ilde FETÖ/PDY operasyonu: 7 gözaltı
3 terörist etkisiz hale getirildi
3 terörist etkisiz hale getirildi
Hatayspor’da Erzurumspor mesaisi
Hatayspor’da Erzurumspor mesaisi
HABERLER>KÜLTÜR-SANAT
14 Eylül 2019 Cumartesi - 11:27

Aziziye Tabyaları, ‘Tarihin Nabzı’

Eğitimci-Araştırmacı Yazar Abdurrahman Zeynal, Erzurum’un tarihinde önemli bir yere sahip olan Aziziye Tabyaları’nın, dünyada düzenli ordulara karşı kadınların savaştığı tek yer olduğunu söyledi.

Aziziye Tabyaları, ‘Tarihin Nabzı’

Eğitimci-Araştırmacı Yazar Abdurrahman Zeynal, Erzurum’un tarihinde önemli bir yere sahip olan Aziziye Tabyaları’nın, dünyada düzenli ordulara karşı kadınların savaştığı tek yer olduğunu söyledi.

Eğitimci-Araştırmacı Yazar Abdurrahman Zeynal beraberindekilerle birlikte, Aziziye Tabyaları’nda bulunan Nene Hatun’un mezarını ziyaret etti. Ziyaret sonrası açıklama yapan Zeynal, Aziziye Tabyaları'nın Erzurum'un koruyucuları olduğunu belirtti.

“ERZURUM’U MÜDAFAA EDEMEYEN, DÜNYADA VE TARİHTE HİÇBİR DEVLET ANADOLU’YU MÜDAFAA EDEMEMİŞTİR”

Aziziye Tabyaları'n yapılmasındaki amacın Anadolu’yu savunmak olduğunu ifade eden Yazar Abdurrahman Zeynal, “1828-1829 Osmanlı-Rus harbinde Ruslar Erzurum’u birinci defa işgal ediyorlar. Erzurum’un nüfusu 130 binden o tarihte 15 binlere kadar düşüyor. 115 bin insan Erzurum’dan muhacir olarak Anadolu’nun diğer illerine gidiyor. Sonra Osmanlı Devleti, Erzurum’u geçeceği tahminini yaparak bulunduğumuz bu alanda ve mücavir alanlarda 23 adet tabya yapıyor. Şimdi bu tabyaların amacı muhtemel bir Rus taarruzuna karşılık şehri savunmak, Anadolu’yu savunmaktır. Çünkü Anadolu’da Erzurum bir kilit kapıdır. Kilit yerde Anadolu’da Erzurum’u müdafaa edemeyen dünyada ve tarihte hiçbir Devlet Anadolu’yu müdafaa edememiştir. Osmanlı bunun şuurundadır yani farkındadır. Erzurum ahalisinin de destekleri ile şu an bulunduğumuz yerde Aziziye ve Mecidiye tabyalarını inşa ediyor. 1877-1878 Osmanlı Rus harbinin cereyan ettiği ve sonuçlandığı nokta olarak şu an burada bulunuyoruz. 1877 yılında yani tarihteki 93 Harbi olarak bilinen Kars yöresinde saldırılarda 5 meydan muharebesi oluyor. Bunların 4’ünü Osmanlı Ordusu kazanıyor, beşinciyi Ruslar kazanınca Osmanlı Ordusu 15 Ekim’den 4 Kasım’a doğru çekilerek bulunduğumuz yerlere geliyorlar. Şehir savaşa hazırlanmıştır. Zaten şehirde kadınlar, kızlar, nineler ve gelinler kalmıştır. Yani ihtiyarlar kalmıştır. Çünkü eli silah tutan tüm erkekler cephededir. 8 Kasım’ı 9 Kasım’a bağlayan gece, bir kısım Ermenilerinde yardımı ile Ruslar, Aziziye üç tabyasına girerler. Gece Mehmetçik uykudadır. Geçiş sebepleri de parolayı bilmeleri, patika yolları bilmelerinden kaynaklanmaktadır. Sonuçta 1300 veya 1600 Mehmetçik Aziziye üç tabyası denilen yerde uykudayken şehit edilirler. Oradan Aziziye iki tabyasına doğru gelirken çatışma başlar. Burada bulunduğumuz Yarbay Bahri Bey bulunmaktadır. Yarbay Bahri Bey uykudan askeri kaldırır ve Ruslara karşı gece taarruzu başlar. Gece savaşı olurken buradan şehre haber gönderilir. Haberi ilk duyan Ayaz Paşa müezzini Abdullah Efendidir. Abdullah Efendi ezanı davudi sesiyle okur, sonra Allah’ını seven, namusunu seven, dinini seven, vatanını seven, Mehmet’in askerin imdadına koşun diye nida eder. O gün Erzurumlu kadını ile kızıyla, çocuğu ile buraya koşarak gelirler, bu gelişte yalın ayak, başı açık, öğlene kadar burada Ruslarla büyük bir mücadele meydana gelir. Öğlen üzeri Ruslar yüzlerce ölü vererek tabyalardan çekilmek zorunda kalırlar. Dolayısıyla Aziziye Destanı veya Aziziye Zaferi olarak tarihe geçen olay burada gerçekleşmiş olur” dedi.

“DÜNYADA DÜZENLİ ORDULARA KARŞI KADINLARIN SAVAŞTIĞI TEK YER AZİZİYE TABYALARI’DIR”

Aziziye Tabyaları’nın Anadolu için önemli bir yere sahip olduğunu kaydeden Yazar Zeynal, “Buranın önemi şu, eğer o gün Osmanlı Erzurum’da kaybetmiş olsaydı İskenderun Körfezine kadar hiçbir askeri birliğimiz yoktu. Ruslar o gün sıcak denizlere inecekti. Dolayısıyla sıcak denizlere Rusların hayalinin gömüldüğü nokta Aziziye Tabyaları’dır. Bu anlamı ile tarihi önemi fazladır. Buranın bir diğer önemi ise bu savaşta kadınların ön saflarda olmasıdır. Dünyada düzenli ordulara karşı kadınların savaştığı hiçbir yer yoktur. Yalnızca Aziziye Tabyaları vardır. Dolayısıyla kahramanı kadın olan şehir yalnızca Erzurum’dur diyebiliriz. Bu tarihte de böyledir. Nene Hatun’u biliyorsunuz 1955 yılında vefat ettiği zaman 3. Ordunun kararıyla ve o yıl, yılın annesi olarak seçilmesi hesabıyla ordu buraya törenle getiriyor. Törenle defin işlemleri yapılıyor. O günden beri anıt mezar vardı. Şimdi yeni bir anıt mezar yapılıyor. Ümit ediyorum ki eskisinden çok daha görkemli, çok daha tarihe veya şanına layık bir mezar yapılacak önümüzdeki günlerde. Buda ister istemez mutlu etmektedir” açıklamalarında bulundu.

AZİZİYE TABYALARI TARİHÇESİ

Erzurum-Kars karayolunun geçtiği Hamamderesi'ni kontrol altında tutmak için 1867-1872 yıllan arasında Sultan Abdülaziz tarafından Karskapı’nın kuzeyinde bulunan Topdağı’nın güney ucunda, 2068 metre yükseklikte konumlandırılan 1 Numaralı Aziziye Tabyası'nın günümüze ancak çok az bir kısmı sağlam olarak ulaşabilmiştir. Güneyden kuzeye yan yana üç tane olan Aziziye Tabyaları “C” şeklinde bir planla konumlandırılmışlardır. 1877 - 1878 Osmanlı - Rus Savaşı’nda (93 Harbi) kahramanca çarpışmalara sahne olmuştur. Deveboynu’nda düşmana yenilen Osmanlı Kuvvetleri geri çekilmeye başlayınca Rus Ordusu, Erzurum’u kuşatma hazırlıklarına başladı. Şehrin çarpışmasız teslim edilmesi önerisi kabul edilmeyen Ruslar, Topdağı tarafından Aziziye Tabyaları’na doğru yoğun topçu atışıyla saldırıya geçti. Saldırı neticesinde 2 ve 3 numaralı Aziziye tabyaları Rusların eline geçti.1 Nolu Aziziye Tabyası Komutanı Yarbay Bahri Bey’in üstün cesareti ve askeri bilgisi sayesinde Ruslara teslim olmaz. Rusların tabyaları işgal ettiğini öğrenen, Nene Hatun’un da arasında bulunduğu Erzurum Halkı Osmanlı askerlerinin yardımına koştu ve göğüs göğüse kanlı çarpışmalardan sonra Rus Ordusu bozularak tabyalardan geri çekilmek zorunda kaldı. 2 Nolu Aziziye Tabyası, Aziziye 1 ve Aziziye 3 Tabyası ile birlikte 8 Kasım 1877 gecesinde yapılan Rus baskınında saldırıya uğramıştır. 2 No'lu Aziziye tabyası Ruslar tarafından işgal edilen ilk tabya olduğu gibi kurtarılan ilk tabyada burası olmuştur.

 
Kop Tünelinde geri sayım
 
HDP İl Başkanı gözaltına alındı
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Toprakkale’de tarihi buluntu
Erzurum’un Aziziye İlçesi Toprakkale Mahallesinde tünel açma çalışmaları ...
Ormanlar için sanatlı hassasiyet
Kavukçu, orman yangınları üzerinde bilinç oluşturmak ve bu konuda farkındalık ...
Erzurum Tanıtım Günleri için iş birliği
Erzurum İktisadi Sosyal Araştırma ve Yardımlaşma Vakfı (ESAV) Genel Başkanı ...
 
ETÜ’ye Şehir Arşivi teşekkürü
Erzurum Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bülent Çakmak ve Rektör ...
“Türküler bizim ortak değerlerimiz”
Türk Halk Müziği sanatçısı ve bağlama virtüözü Erzurumlu Erdal Erzincan, ...
Akhisar’da Dadaşlardan Kültür Buluşması
Akhisar Belediyesi öncülüğünde düzenlenen Kültür ve Spor Şenliği kapsamında ...
 
‘Vatan secde edilen yerdir’
Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, babası 59. ...
Kanuni Sultan Süleyman’a vefa
Kanuni Sultan Süleyman, vefatının 453’ncü yıldönümünde Süleymaniye Camii’nde anıldı.
Çocuk evlerinde sünnet şöleni
Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı Çocuk Evleri Koordinasyon ...
 
YAZARLAR
M.Tevhit Gülseven
M.Tevhit Gülseven
Dünyanın Derdi Bitmez!
Ahmet Göksan
Ahmet Göksan
Yolumuzun Doğrusu
Vahdet Nafiz Aksu
Vahdet Nafiz Aksu
Mehmetçiğe Millî Silah Ne Güzel Yakıştı
Mahmut Akdağ
Mahmut Akdağ
Ebu Cehil Ahfadının Üstüne Bir Kutlu Sefer: Barış Pınarı
Erdal Güzel
Erdal Güzel
Gönüllerin Solmayan Yüzü Raci Solmaz
Kadir Sabuncuoğlu
Kadir Sabuncuoğlu
100’üncü Yıl
ERZURUM
ERZURUM GAZETESİ
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
ARŞİV
ANKET
Sizce, Erzurum'un 2023 Sürecinde Önceliği

Tarım
Turizm
Eğitim
Ulaşım
Şehircilik
Sanayi
Sosyal Performans

Sonuçları göster Anket arşivi
FACEBOOK'TA ERZURUM GAZETESİ
TWITTER'DA ERZURUM GAZETESİ
Ana Sayfa Guncel Asayiş Siyaset Ekonomi Eğitim Kültür-Sanat Sağlık-Yaşam Spor Araştırma İnceleme Bölgeden
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva